ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਾਜ਼ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਉਸਨੂੰ ਵਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਧੁਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਫਿਰ ਲੋਕ "ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ" ਸਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆ ਕੇ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਣ ਲੱਗੇ।
ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਆਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਢੋਲ, ਬੰਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗਿਟਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਏ।
ਛੇਤੀ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਯਾਦ ਨਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਖ਼ਾਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਜਾਉਣਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ, "ਹੁਣ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਦਾ ਕੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਹੈ?"
ਉਹ ਸਾਜ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਧੂੜ ਜਮਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਗਏ।
ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਕੋਈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਇੰਨੇ ਸੁੰਦਰ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਿਉਂ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?"
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖਿਆ, "ਕਿਹੜਾ ਸਾਜ਼? ਸਾਰੇ ਢੋਲ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਬੰਸਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਹਨ, ਵਾਇਲਨ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹਨ, ਪਿਆਨੋ ਵੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।"
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਾਜ਼ ਯਾਦ ਨਹੀਂ? ਇਸੇ ਸਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਣਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ਲੈ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਣਡਿੱਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।"
"ਇਸ ਸਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਖ਼ਾਸ ਹੈ?" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।" ਉਸਨੇ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਅਸੀਂ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਪਰਲੀ ਪਰਤ ਉੱਤੇ ਪਈ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ।
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਸਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੂੜ ਤੋਂ ਪਰੇ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਧੂੜ ਹਟਾ ਕੇ ਇਸਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਇਸਦੀ ਚਮਕ, ਇਸਦੀ ਖਿੱਚ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਕੀਤਾ—ਉਸਨੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ। ਜੇ ਸਾਜ਼ ਨੇ ਚੰਗੀ ਧੁਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਇਹ ਸਾਜ਼ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਵਜਾਓ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।"
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬੱਸ ਇਸ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਛੇੜੋ। ਸੰਗੀਤ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ। ਸੁਣੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।"
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਧੁਨ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਜ਼ ਸੀ ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿਲ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਉਹ ਸਾਜ਼ ਕੀ ਹੈ?
ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੋ।
"ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ" ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹੋ।
ਹਰ ਪਾਸੇ "ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ" ਦੀ ਖਿੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਸਾਜ਼, ਇਸ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਦਿਲ ਵੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਹਰ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਕਰਨਾ ਹੈ।" ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਹੋ? ਨੰਬਰ 10? 20? 100?
ਨਹੀਂ। ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਜ਼ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵਜਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਧੁਨ ਸੁਣੋਗੇ—ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਧੁਨ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਹੈ।
ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਸਦੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੋੜ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਪਰ ਅਣਡਿੱਠੇ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਇਸਦੀ ਸੁਰ-ਤਾਲ ਵਿਗੜ ਗਈ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਸਾਜ਼ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਸਕੋਗੇ।
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਉਸ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਖੋਜੋ।
ਇੰਨਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਹੋ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਮੀਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਕਰੋ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਣਾ ਹੈ—ਉਸਦੀ ਬੇਨਤੀ ਦਾ, ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਾ।
ਇਹ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਬੇਨਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਹੈ।
ਅੰਦਰੋਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੋ।
— ਪ੍ਰੇਮ ਰਾਵਤ